Hızına yetişemediğimiz dünyamız sürekli stresi beraberinde getiriyor. Sinir sistemlerimizin dinamiklerini anlamak yaşam kalitemizin anahtarı haline geldi 🔑
Dr. Stephen Porges’in öncülüğünü yaptığı Polivagal Teori, vagus sinirinin strese ve sosyal etkileşimlere verilen duygusal tepkilerin yönetilmesinde nasıl önemli rol oynadığını anlatıyor.
Vagus gezgin anlamına gelir. Bu sinire “gezici sinir” adı verilir çünkü iç kulak, yüz, ses telleri, akciğerler, kalp ve sindirim organları da dahil olmak üzere vücutta birçok yeri innerve eder. (VAGUS siniri mucizesi adlı yazımda detaylı var )
Polyvagal Teorisi, vagus sinirinin otonom sinir sisteminin işlevlerine aracılık etmede oynadığı rolün ana hatlarını çizerek sinir sistemimizin evrimi hakkında devrim niteliğinde bir bakış açısı sunar.Teori, vagus sinirinin fiziksel hayatta kalmadaki rolünün yanı sıra fizyolojik durumumuzun duygusal ve sosyal deneyimlerimizi nasıl etkilediğini vurguluyor.
Teori, sinir sisteminin tehditlere nasıl tepki verdiğine dair zengin bilgiler sunuyor, aynı zamanda stres yönetimi söz konusu olduğunda vagus sinirini güçlendirmenin yararlılığını da vurguluyor. Duygusal zekayı ve sosyal bağlantıların dinamiklerini daha iyi anlamak istiyorsanız Polyvagal Teorisi hakkında video ve kitap bolca var.
Üç kritik sinir yolu, hayatta kalma tehditlerine ve stres faktörlerine nasıl tepki verdiğimizin yanı sıra sağlık ve sağlıklı yaşamda da rol oynar:
1. Ventral yol : Dinlenme ve sindirme
-burası bedende güvenlik hissinini olduğu,sosyalliğin,göz temasının olduğu kısacca sosyal sinir sistemi alanı
2.Sempatik yol: Savaş veya kaç enerjisini harekete geçiren
-burası yüksek uyarı alanı,aşırı hareket,öfke patlamaları,asosyal ayrışma,panik olduğu alan (genelde anksiyete,panik atak teşhisi sık görülür)
3. Dorsal yol: Enerjiyi hareketsizleştirme ve kapatma
-burası donmanın olduğu,düşük kalp ritmi,asosyal çöküş,kopma halleri (genelde depresyon teşhisi)
🛎️Vagus Siniri + Duygusal Düzenleme
Sinir sistemi bir tehdit veya tehlike algıladığında vagus siniri otonom sinir sisteminize yanıt vermesi için işaret verir; bunlar sizin savaşma, kaçma, donma veya bayılma reaksiyonlarınızdır. Bu tepkiler, sinir sisteminin hayatta kalmayı teşvik etmek için milyonlarca yıllık evrim boyunca geliştirdiği stratejilerdir.
Vücudumuz stres ve korkuyu, kalp atış hızının artması, sığ nefes alma veya göğüste sıkışma hissi gibi fiziksel semptomlar olarak ortaya çıkabilen çeşitli sinyaller aracılığıyla iletir. Duygusal olarak, artan kaygı, sinirlilik yaşayabilir veya etrafımızdakilerle bağlantımızın kopmuş olduğunu hissedebiliriz. Bu işaretleri tanımlamayı öğrenmek, vücudumuzun bir sıkıntı durumuna girdiğini anlamamız açısından çok önemlidir.
STRES VE KORKU BELİRTİLERİNİ TANIMAK | Stres tepkilerini etkili bir şekilde yönetmenin ilk adımı vücudumuzun sinyallerini anlamaktır. Hızlı kalp atışı, sığ nefes alma veya endişe duyguları, stres ve korku yaşadığımızın işaretleridir.
VENTRAL VAGAL YOLUN DEVREYE ALINMASI | Derin nefes alma, soğuk suya maruz kalmak ( canım kadınlar dikkat bizim sinir sistemlerimiz çok hassas),hareket ve sosyal bağlantılar ile ventral vagalı harekete geçirebilirsiniz. Bu aktivasyon, vücudumuzun stres tepkisinden sakin ve duygusal düzenleme durumuna geçmesine yardımcı olur.
Ventral yol dinlenme, yenilenme, homeostazis ve sosyal bağlantı yoludur. Ventral yolla güçlü bir bağlantıya sahip olduğumuzda, yaşamda daha fazla huzur, mutluluk ve denge hissetme eğilimindeyiz. Vagus siniri otonom sinir sisteminin ventral yoluna olan bağlantımızı destekleyebilir. Ventral yolun işleyişini güçlendirmek ve bu yolu bunaldığınızda harekete geçirmek için baş etme stratejilerini öğrenmek, dayanıklılık ve dengeyi geliştirmenin bir yolu olabilir. Ventral yolu devreye sokmak, dinamik bir dünyada mevcut, bağlı ve uyarlanabilir kalma yeteneğimizi geliştirir.
STRES YÖNETİMİ İÇİN KİŞİSEL BİR ARAÇ SETİ OLUŞTURMA | Farkındalık,nefes,yoga,Eft veya doğa yürüyüşleri gibi seçimler, stresi yönetme yeteneğimizi önemli ölçüde artırabilir. (deneyimden bu uyarıyı ekliyorum başkasıyla deneyimleyecekseniz lütfen kişinin travma bilgisi olsun,kendinizi teslim etmeden önce uyuma,enerjinize dikkat edin)
Korku ve stresi yönetme yolculuğu, duyguları ortadan kaldırmak değil, onlarla başa çıkmayı öğrenmekle ilgilidir. Ventral vagal sistemimizi düzenli olarak devreye sokmak ve duygusal düzenleme için size iyi gelen kaynakları bulmak, dayanıklılığı artırır; bu da bizi, duygusal durumumuzu düzenlemek için gereken araçlara ve anlayışa sahip olduğumuzu bilerek, hayatın zorluklarıyla güvenle ve uyumla yüzleşmeyi getirir
POLYVAGAL TEORİSİNİ BENİMSEMEK, strese ve korkuya verdiğimiz tepkileri daha iyi anlamamızı ve yönetmemizi sağlar. Vagus sinirinin reaksiyonlarımızı nasıl etkilediğini bilmek, özellikle sakinliği ve dinginliği teşvik etmek için ventral vagal yolu aktive eder
VAGUS SİNİRİNİ ÇALIŞTIRMAYA YÖNELİK PRATİKLER : odaklanmış nefes alma, farkındalık, meditasyon,şarkı söylemek,ıslık öttürmek ve olumlu sosyal etkileşimler yer alır. Bunlar sadece ani stresi azaltmakla kalmaz, aynı zamanda uzun vadeli vagal tonunu da geliştirerek duygusal düzenlemeyi geliştirir. Ek olarak, kendine şefkatli ve gelişme odaklı bir zihniyet geliştirmek, dayanıklılığı artırır ve duygusal zorlukların üstesinden daha etkili bir şekilde gelmemizi sağlar.
Polyvagal Teorisi bize stres yönetimi konusunda güçlü bilgiler veriyor. Vücudunuzun sıkıntı sinyallerini öğrenerek ve sakinleştirici işlevleri bilinçli olarak etkinleştirerek kişisel dayanıklılığınızı geliştirebilirsiniz. Polyvagal Teorisi, herkesi hayatın iniş ve çıkışlarıyla daha kolay başa çıkma konusunda donatır ve bu fikirleri uygulamak, hem kendimizle hem de başkalarıyla daha geniş ve zengin bağlantılara yol açar 🙂
Eğer zorlanıyorsanız destek almayı ihmal etmeyin,yalnız değilsiniz co regülasyonun(karşındaki kişinin sinir sistemi ile düzenlenmek ) gücü yadsınamaz,kendi süreçlerimde yukarda örneklendirdiğim teşhisleri aldığımda çok sorguladım , en önemlisi hiç biriyle kimliklenmeyi seçmedim,anlamayı seçtim.Psikoterapi yolu benim için en güvenlisiydi.Altta baskıladığım ve yüzleşmekten çekindiğim hatta ne oldugunu bile bilmediğim olay ve duygularla , çocukluk örüntülerimle güvenli ve şefkatli bir ortamda yüzleştim. Sinir sistemini tanımak da zorluk çekiyorsanız normal.Hepimizde olduğu gibi küçük,büyük travmalara maruz kaldık.önce oralara bakmak gerekir bunu da yalnız yapmak güç olur. sinir sistemi kayıtları genetik aktarımlarla da gelir en çok çocukluk döneminde şekil alır . tabi ki degistirmek mümkün bahsedilen çalışmalarla
(Travma bize ne yapar yazıma bakabilirsiniz)
https://selisjourney.com/2024/02/24/travma-bize-ne-yapar/
Mesela sevdiğiniz bir yakınınızı kaybettiniz fakat yasını tutamadan hayata devam etmek zorunda kaldınız. o acı,kayıp o an görülmedi fakat sinir sisteminde kaydı var . yok olmaz, bir yere gitmez , sizi donma haline sokar .hissetmeye izin vermediğiniz ve inşa ettiğiniz hayatta üzerine başka duygular da eklenir..Belki güvenli alanda bir kez daha dile getirmek ve her neyse bedenden çıkmak isteyen duygu, hareket ona izin vermek ..
(Somatik çalışmalar bu sebepten kıymetli)
Hepimiz bedenimizde güvenli ve Ventral yoldan yaşamayı hakediyoruz 😊
Sormak istediğiniz soru veya paylaşım olursa burdayım . Kalbimle 💓
EMBRACE YOUR UNIQUENESS 💫 